مليّن باشد مانند ضماد بابونه . روغن و چربيهاى ماليدنى بر شكم بيمار شامل روغن گل ، روغن بابونه ، روغن مصطكى و انواع پيه است . اگر ورم كمكى شروع به كاهش يافتن كرد ، انگم درخت بنه و شنبليله و زفت را - در ماليدنيها - مورد استفاده قرار ده ! اگر قولنج از اثر ورم سرد است - كه اين حالت بسيار كم اتفاق مىافتد - علاج خوب آن : روغن غار يك جزء ، روغن زيتون و پيه غار هر دو يك جزء . كه داروى تأثيربخش شگفت‌آورى است . داروى گذاشتنى بر شكم در علاج قولنج ورم سرد ، بهترينش آن است كه از مشك چوپان ، شبت ، گورگياه ، شاه افسر و بقيهء داروهاى علاج ورم سرد سازند كه همه را ياد گرفته‌اى ! بهترين ضماد در علاج قولنج از ورم سرد ، ضماد مشك چوبان همراه قفر يهود « 1 » است . فصل دوازدهم علاج قولنج سودائى اگر قولنج سببش مادهء سودائى است بايد آن را پاكسازى كنى و براى اين منظور در آب پختهء سس صغير ، حب لاجورد و امثال آنها را استعمال كن ! بعد از آن حب گاو كشك و سكبينه تجويز كن . اگر نياز به حقنه بود ، بسپايك ، سس صغير و اسطوقدوس در مادهء حقنه‌اى باشد . و اگر پوست ريشهء درخت توت در حقنه وارد باشد خوب است . سياه‌دانه ، اسپند ، مرزه و پونه كه هريك از آنها را با سركه بپزى و بر شكم بيمار گذارى يا بر شكم ببندى خوب است . فصل سيزدهم علاج قولنج مدفوعى اگر مادهء مدفوع در رودهء قولون گير كرده و خشك شده است و سبب بيمارى و درد قولنج شده ، تا ممكن است كارى كن كه گير كرده در روده را به معده برسانى و روده را از آن برهانى . بيمار غذاهاى سرد يا گرم يا ميانگين به شرطى كه لغزانندگى داشته باشند بخورد كه شايد ماده را بلغزانند . غذاهاى لغزانندهء خوب به قرار زيرند : 1 - شوربا گوشت چرب ، و بويژه شوربا گوشت با اين دستور : خروس پير را غذا دهند تا آن‌قدر

--> ( 1 ) - قفر يهود : كه نامش جمار است ، پارچه‌هايى است كه درياچهء طبريا بيرون مىدهد و به ساحل پرت مىكند . تذكرهء انطاكى . قفر : قير .